30 december

H. Richard van Aduard (ca. 1200-1266), theoloog en wonderdoener.

Richard (ook: Richardus en bekend als Richard de Busto.) was van Engelse geboorte. Hij was een gestudeerd en belezen man toen hij in Aduard (Groningen) terecht kwam, waar in die tijd een invloedrijk cisterciënzerklooster (de St. Bernardusabdij) bestond. Deze abdij zou in de 15e eeuw bekend worden als de Aduarder Academie, omdat er zoveel beroemde geleerden samenkwamen en kennis uitwisselden.

Richard was hier terecht gekomen doordat hij na zijn studies theologie in Parijs, als pelgrim op weg naar het Heilige Land, een kluizenares ontmoette die hem voorspelde dat hij beter bij de Friezen kon wonen dan in het Heilige Land. Toen hij even later drie Friese edelen ontmoette die juist terug gingen naar Aduard, ging hij met hen mee. In Aduard werd hem om zijn geleerdheid de kloosterschool toevertrouwd. Ook stond hij al vlug bekend om zijn vroomheid, profetieën en wonderbaarlijke genezingen. Hij wist te voorspellen wie abt zou worden en hoe lang, bad voor zielen in het vagevuur waardoor de duivel voor hem op de vlucht sloeg, genas zieken door handoplegging en voor hen te bidden en had kennis van geneeskrachtige kruiden. Al met al woonde hij hier ruim dertig jaar.

Na zijn dood in 1266 werd hij plaatselijk tot de eer der altaren verheven, wat in die tijd gelijk stond met een heiligverklaring. Een officiële heiligverklaring van de paus was helaas niet mogelijk door gebrek aan financiële middelen. Desondanks werd Aduard door Richard een belangrijke pelgrimsplaats. Het klooster, dat in 1192 gesticht was, ging verloren in het verraad van Rennenberg, waarna de monniken naar het refugium De Munnekeholm in Groningen waren gegaan en werd in 1594 opgeheven bij de Reductie (waarbij de roomse goederen aan de provincie vervielen).

Bronnen en meer informatie:

http://www.meertens.knaw.nl/bedevaart/bol/plaats/1227

http://www.dorpzuidlaarderveen.nl/oud-zuidlaarderveen/Artikelen/de_sint_bernardus_abdij_in_aduar.htm

http://www.heiligen-3s.nl/heiligen/12/30/12-30-1266-richard-aduard.php

https://ebra.home.xs4all.nl/biblio/richard.htm

 

Hoofdstuk uit het boek De abtenkroniek van Aduard

Hoofdstuk uit het boek Encyclopedie van Hollandse Heiligen

Hoofdstuk uit het boek Hir is eskriven: lezen en schrijven in de Friese landen

 

Achtergronden:

http://www.regiocanons.nl/groningen/westerkwartier/klooster-aduard

http://www.aduard-historie.nl/klooster_a.htmb

http://www.aduard-historie.nl/klooster_a.php#onderwijs

https://nl.wikipedia.org/wiki/Abdij_van_Aduard

https://nl.wikipedia.org/wiki/George_van_Lalaing#Het_Verraad_van_Rennenberg

https://nl.wikipedia.org/wiki/Munnekeholm