29 december

H. Thomas Becket (1118-1170), bisschop en martelaar.

Thomas Becket is beroemd geworden om de moord in de kathedraal van Canterbury, waar nu nog steeds een kaars brandt op de plek waar vroeger zijn schrijn stond, die door koning Hendrik VIII in de 16e eeuw werd geruimd.

Hij was van rijke geboorte, studeerde theologie in Parijs en werd na zijn vervolgstudies in 1155 benoemd tot kanselier, rechterhand van koning Hendrik II; zij waren ook persoonlijk bevriend. In 1162 werd Thomas tot aartsbisschop van Canterbury benoemd. Dat was een politieke daad, want koning Hendrik II bemoeide zich op deze manier met kerkelijke aangelegenheden en wilde macht over de kerk verkrijgen. Hoewel de koning de kroon droeg, was het de aartsbisschop van Canterbury die hem kroonde. Hendrik II vaardigde de Constituties van Clarendon uit om meer zeggenschap over benoeming van bisschoppen e.d. te verkrijgen maar Thomas wilde zijn integriteit behouden: de kerk moest immers vallen onder canoniek recht en pauselijk gezag en niet onder dat van de koning.

Thomas kon niet twee meesters dienen; niet zowel de koning als God en werd verbannen naar Frankrijk en kon pas na zes jaar terug naar Engeland doordat de paus Hendrik II dreigde met excommunicatie. Toen Thomas daarna drie bisschoppen excommuniceerde die Hendrik steunden, riep Hendrik de beroemde woorden: “Will no one rid me of this troublesome priest?” Vier ridders namen deze uitspraak wel heel letterlijk, wilden de koning een dienst bewijzen en vermoordden Thomas voor het altaar. Hij werd al snel vereerd als martelaar en er werden vele wonderen aan hem toegeschreven. Hij werd dan ook drie jaar later in 1173 reeds heilig verklaard.

Koning Hendrik II werd moreel verantwoordelijk gesteld voor Thomas’ dood en ging in 1174 blootsvoets en zonder koninklijke gewaden naar het graf om boete te doen. Canterbury werd hierdoor een belangrijke bedevaartplaats. In 1538 ten tijde van de Reformatie (het ontstaan van de Anglicaanse kerk) liet koning Hendrik VIII Thomas’ relieken in de Thames werpen, omdat Canterbury te rijk werd in zijn ogen en het vereren van heiligen als te rooms werd gezien.

Kennelijk zijn er toch enkele botresten gered, want die kwamen in Hongarije terecht. In mei 2016 werden relieken die aan Thomas Becket worden toegeschreven, vanuit Hongarije naar Engeland teruggebracht. In Hongarije waren ze symbool van verzet door katholieken tegen het communistische regime. Vanuit Westinster Abbey in London werden ze naar Canterbury gebracht, waar ze in processie door de stad werden rondgedragen.

De moord op Thomas Becket was inspiratie voor de Canterbury Tales en voor het toneelstuk ‘Murder in the Cathedral’ door T.S. Elliot (verwerkt in een opera door Pizzetti) en ‘Becket ou l’honneur de Dieu’ door Jean Anouilh en werd verfilmd in 1964 met Richard Burton en Peter O’Toole. Ter gelegenheid van de 850e gedenkdag in 2018 wordt Thomas’ bebloede tuniek naar Canterbury gebracht; deze werd altijd bewaard de basiliek van Santa Maria Maggiore in Rome.

 

Bronnen en meer informatie:

http://www.heiligen-3s.nl/heiligen/12/29/12-29-1170-thomas.php

https://nl.wikipedia.org/wiki/Thomas_Becket

https://wi.christenunie.nl/dw2011-2/moord-in-de-kathedraal

http://www.catharijneverhalen.nl/3161/nl/pelgrimstekens-van-thomas-becket

http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/2487404/2001/04/19/Bijzondere-muurschildering-Thomas-Becket-blootgelegd.dhtml

http://www.katholieknieuwsblad.nl/nieuws/psalmenboek-van-sint-thomas-becket-teruggevonden

 

Engelstalig:

http://catholicsaints.info/saint-thomas-a-becket/

http://catholicsaints.info/the-golden-legend-the-life-of-saint-thomas-of-canterbury/

http://www.bbc.co.uk/bitesize/ks3/history/middle_ages/thomas_becket_henry_ii/revision/4/

http://sourcebooks.fordham.edu/halsall/source/Grim-becket.asp

http://www.loyolapress.com/our-catholic-faith/saints/saints-stories-for-all-ages/saint-thomas-becket

https://www.franciscanmedia.org/saint-thomas-becket/ (met audio)

http://www.telegraph.co.uk/news/religion/12113298/Bones-of-Thomas-Becket-to-return-to-Canterbury-via-Hungary.html

http://www.catholicherald.co.uk/news/2016/05/23/st-thomas-becket-relic-returns-to-uk-from-hungary-after-800-years/

http://www.catholicherald.co.uk/news/2015/12/29/hungarians-to-dedicate-english-pilgrimage-to-st-thomas-becket/

http://www.dailymail.co.uk/news/article-3604319/Relic-murdered-archbishop-Thomas-Becket-England-pilgrimage.html

 

Achtergronden:

https://www.kerknet.be/kerknet-redactie/nieuws/tuniek-van-thomas-beckett-keert-terug-naar-canterbury

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hendrik_II_van_Engeland

https://nl.wikipedia.org/wiki/Kathedraal_van_Canterbury

https://nl.wikipedia.org/wiki/Constituties_van_Clarendon

https://en.wikipedia.org/wiki/Constitutions_of_Clarendon

http://www.nytimes.com/2012/09/09/books/review/thomas-becket-by-john-guy.html

https://nl.wikipedia.org/wiki/T.S._Eliot