26 december

H. Stefanus (overleden ca. 35), protomartelaar.

Omdat Stefanus de eerste is die in de voetstappen van Christus stapte en eerste martelaar werd, wordt hij protomartelaar genoemd en op de tweede Kerstdag vereerd. Ieders martelaarschap ontstaat immers uit Jezus’ geboorte. Stefanus’ naam wordt met ‘kroon’ vertaald, omdat bij hem het martelaarschap begint. Net als Jezus bleef hij tot het einde toe gelovig en zijn geloof verkondigen en sprak zelfs bij zijn sterven verzoenende woorden uit, zodat hij ook het grote voorbeeld van latere martelaren werd. Jezus had bij de instelling van de apostelen (Mt 10, 17-22) al voorspeld dat christenen omwille van Hem zouden worden voorgeleid en uitgeleverd en dat we ons moeten laten leiden door de H. Geest. Dit leefde Stefanus voor.

We kennen hem uit de Handelingen van de Apostelen (Handelingen 6 en 7), waarin hij als diepgelovig man gekozen werd als diaken: als eerste en oudste van de zeven mannen die zorg zou dragen voor het verdelen van aalmoezen onder de weduwen en wezen, zodat de apostelen zelf het evangelie konden verkondigen. Hij verrichtte vele wonderen en stond bekend om zijn wijsheid en wist velen te bekeren, ingegeven door de H. Geest. Hij werd echter belasterd en beschuldigd van verzet tegen de wet van Mozes en mensen werden tegen hem opgezet. Het Sanhedrin beschuldigde hem van godslastering en liet hem stenigen buiten de muren van Jeruzalem. Stefanus is beroemd geworden om zijn laatste woorden: “Heer, reken hun deze zonde niet aan!”

Saulus, de latere apostel H. Paulus, was één van de toezichthouders en stemde in met zijn dood. Stefanus’ lichaam werd begraven en in 415 terug gevonden, waarna hij werd overgebracht via Constantinopel (waar een basiliek voor hem werd gebouwd) naar Rome, waar hij werd bijgezet in het graf van H. Laurentius van Rome (feest 10 augustus), die ook diaken was geweest en tevens de marteldood was gestorven (nl. geroosterd op een vuur). Samen met H. Vincentius van Zaragoza (feest 22 januari) en Laurentius wordt Stefanus gerekend tot de drie heilige dienaren. Zijn relieken zijn in vele kerken te vinden.

In Limburg werd op St. Stevensdag vroeger speciaal brood gebakken, de Stevensman (ook: Buikman), in de vorm van een bisschop met een witte pijp, waarbij eerst het hoofd en dan de rest moet worden opgegeten. Dit gebruik stamt uit het vieren van midwinterfeesten.

 

Bronnen en meer informatie:

https://www.rkdocumenten.nl/rkdocs/index.php?mi=600&doc=1641 (catechese door paus Benedictus XVI uit 2007)

http://bijbel.eo.nl/bijbel/handelingen/6

http://bijbel.eo.nl/bijbel/handelingen/7

https://www.kro.nl/katholiek/abc/stefanus

http://www.heiligen-3s.nl/heiligen/12/26/12-26-0036-stefanus.php

https://nl.wikipedia.org/wiki/Stefanus_(martelaar)

http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/geschiedenis/171215-sint-stefanus-de-eerste-martelaar-protomartelaar.html

 

Engelstalig:

https://www.franciscanmedia.org/saint-stephen/ (met audio)

http://catholicsaints.info/saint-stephen-the-martyr/

http://catholicsaints.info/golden-legend-saint-stephen/

http://www.catholicireland.net/saintoftheday/st-stephen/

https://www.britannica.com/biography/Saint-Stephen

http://www.catholicnewsagency.com/news/saints-martyrdom-strips-christmas-of-false-saccharine-sweetness-42119/ (paus Franciscus over H. Stefanus)

http://www.loyolapress.com/our-catholic-faith/saints/saints-stories-for-all-ages/saint-stephen

 

Achtergronden:

https://bijbel.eo.nl/bijbel/matteus/10

http://www.heiligen-3s.nl/heiligen/08/10/08-10-0258-laurentius.php (met legende hoe Stefanus naast Laurentius in Rome terecht kwam)

http://vanderkrogt.net/standbeelden/object.php?record=GL34ad

https://nl.wikipedia.org/wiki/Buikman

http://www.bakkerijmuseum.nl/kalwiblo/index.php?t=4&h=84&s=453

 

 

Facebook Comments