09 juli

HH. Martelaren van Gorcum3HH. Martelaren van Gorkum (overleden 1572).
De Martelaren van Gorkum waren negentien katholieke geestelijken die na twee weken van foltering even buiten Den Briel werden opgehangen door de Watergeuzen. Dit gebeurde op bevel van hun leider, de graaf van Lumey, als daad van verzet tegen Spanje, ondanks de afspraak dat Gorkum veroverd zou worden zonder dat er slachtoffers zouden vallen. Lumey en zijn medevechters waren vol haat tegen de katholieken, omdat de hertog van Alva protestanten en doopsgezinden vervolgde.

De Prins van Oranje was tegen het geweld tegen de protestanten, en voor de vrijheid van godsdienst in het algemeen. Als raadsman van koning Filips II was hij ook tegen diens plan om de staat te centraliseren en tegen diens belastingmaatregelen. De Prins van Oranje werd gedwongen te kiezen voor zijn eigen volk toen na de Beeldenstorm, het geweld zich steeds meer richtte tegen de katholieken zelf ipv de beelden. Koning Filip II stuurde toen de hertog van Alva met een leger naar de opstandelingen, die een zgn Bloedraad oprichtte om protestanten te veroordelen, wat de haat tegen katholieken alleen maar aanwakkerde. Lumey was een rebel en liet zich niet commanderen door de Prins van Oranje. Hij hield er wrede straffen voor katholieken op na.

Terwijl de stadsraad van Den Briel de Prins van Oranje van het lot van de katholieke gevangenen op de hoogte had gebracht en de Prins bevel had gegeven de gevangenen vrij te laten, en familieleden van de katholieke geestelijken geld hadden ingezameld om ze vrij te kopen, ging Lumey op eigen houtje verder. De gevangenen werden naar de turfschuur naast een afgebrand klooster gebracht bij Rugge, even buiten Den Briel, moesten de paus afzweren en werden vervolgens zonder proces opgehangen toen ze dat weigerden. Lumey eindigde na nederlagen en gevangenisstraf weer als grootgrondbezitter en stierf uiteindelijk door vergiftiging.

De Martelaren van Gorkum werden in 1675 zalig en in 1867 heilig verklaard en werden symbool van tolerantie en vrijheid van godsdienst. Den Briel/Brielle is een nationaal bedevaartoord, waar de van oorsprong houten kapel op het zgn. Martelveld is uitgegroeid tot een kerk waarin een reliekschrijn staat met beenderen van de martelaren en waar ieder jaar nog een processie wordt gelopen.

Bronnen en meer informatie:

http://www.martelarenvangorcum.nl/historie

https://www.kro.nl/katholiek/abc/martelaren-van-gorcum

http://www.meertens.knaw.nl/bedevaart/bol/plaats/130

http://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/26358/de-martelaren-van-gorcum.html

http://www.gorcumsmuseum.nl/tentoonstellingen/54-tentoonstellingen-2012/264-oog-in-oog-met-de-martelaren-van- gorcum-v15-264

https://nl.wikipedia.org/wiki/Martelaren_van_Gorcum (met lijst van namen)

http://www.heiligen-3s.nl/heiligen/07/09/07-09-1572-martelaren.php (met uitgebreide toelichting op het proces)

http://www.hhnicolaaspieckengezellen.nl/

 

Engelstalig:

http://catholicsaints.info/martyrs-of-gorkum/

 

Achtergronden:

https://nl.wikipedia.org/wiki/Geuzen_(Tachtigjarige_Oorlog)

https://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_II_van_der_Marck_Lumey

https://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_van_Oranje

Uitzendingen:

Geloofsgesprek met Geert van Dartel: Geloofsgesprek vanuit Brielle: geloofsgetuigen van toen en nu

Nederland in 12 moorden: over de Martelaren van Gorkum